Aciclovir

De werkzame stof in Aciclovir is aciclovir. Aciclovir is sinds 1981 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Zovirax en het merkloze Aciclovir.

Het is te verkrijgen in tabletten, drank, crème, oogzalf en injecties. Deze tekst gaat alleen over de tabletten en de drank.

Inhoud:

1. Wat doet dit middel en waarbij wordt het gebruikt?
2. Op welke bijwerkingen moet ik letten?
3. Heeft dit middel een wisselwerking met andere medicijnen?
4. Als ik dit middel gebruik, mag ik dan autorijden, alcohol drinken en alles eten?
5. Kan ik dit middel gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
6. Hoe moet ik dit middel gebruiken?
7. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
8. Kan ik zomaar met dit middel stoppen?

1. Wat doet dit middel en waarbij wordt het gebruikt?

Aciclovir is een antiviraal middel. Het remt de groei van virussen.

Artsen schrijven het voor bij herpes genitalis, gordelroos en andere virusinfecties.

Herpes genitalis

Herpes genitalis is een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) die wordt veroorzaakt door een virus.

Het virus dat herpes genitalis veroorzaakt, lijkt veel op het virus dat een koortslip veroorzaakt. Besmetting treedt alleen op bij direct genitaal contact met iemand die het virus bij zich draagt.

Herpes genitalis komt het meest voor bij mensen tussen de 20 en 40 jaar.

Verschijnselen
Enkele dagen na de besmetting ontstaat pijn en jeuk rond de vagina, op de schaamlippen of penis. Er ontstaan kleine blaasjes en zweertjes. Later ontstaan er korstjes. Na twee tot drie weken zijn de klachten over.

Tijdens zo'n infectie bent u erg besmettelijk voor uw seksuele partner. Het virus blijft na een infectie in het lichaam achter en kan opnieuw klachten geven. Bij een herhaling zijn de klachten veel minder hevig en duren veel minder lang.

Ook als u geen klachten heeft kunt u anderen besmetten.

Behandeling
Een infectie met herpes genitalis gaat meestal vanzelf in twee tot drie weken over. Daarbij kan uw arts zinkoxidesmeersel voorschrijven tegen de pijn en de jeuk.

Uw arts kan bij een infectie met veel klachten een kuur van vijf tot zeven dagen aciclovir voorschrijven. Dit is alleen nodig bij een eerste infectie, omdat latere infecties nauwelijks klachten geven. Als een infectie meer dan zes keer per jaar terugkomt, kan uw arts aciclovir ook voorschrijven om klachten te voorkomen.

Bij een herpes genitalis infectie tijdens de zwangerschap kan de baby bij de bevalling worden besmet. Uw arts zal aciclovir voorschrijven, omdat een infectie gevaarlijk kan zijn voor het kind.

Effect
Aciclovir remt de groei van het virus en bestrijdt zo de oorzaak van de infectie. Na een paar dagen merkt u dat de klachten afnemen. Het virus wordt niet gedood en blijft in het lichaam aanwezig en kan opnieuw klachten geven.

Gordelroos

Gordelroos is een infectie van de huid door het waterpokkenvirus. Vrijwel iedereen heeft als kind de waterpokken gehad. Het virus blijft na deze ziekte in het lichaam aanwezig en kan later weer actief worden. Meestal gebeurt dat op oudere leeftijd.

Verschijnselen
Bij gordelroos heeft u last van pijn of jeuk in een bepaald huidgebied, meestal op de romp aan één kant van uw lichaam. Later wordt de huid rood en ontstaan rode blaasjes. Na twee tot vier weken verdwijnen de klachten weer.

Gordelroos op de romp kan bij gezonde mensen meestal geen kwaad en herstelt vanzelf. Bij ouderen en indien de infectie op het hoofd of de hals zit, kunnen er ernstige klachten ontstaan, zoals hevige pijn in het betrokken gebied of een ooginfectie.

Een aantal mensen houdt na de infectie pijnklachten over in het gebied van de gordelroos.

Behandeling
Bij gezonde mensen herstelt gordelroos meestal vanzelf in twee tot vier weken. Daarbij kan uw arts zinkoxidesmeersel of een pijnstiller voorschrijven tegen de jeuk en pijn.

Uw arts kan aciclovir voorschrijven bij een infectie met veel klachten, bij ouderen of als de infectie in het hoofd-halsgebied zit.

Effect
Aciclovir remt de groei van het virus en bestrijdt zo de oorzaak van de infectie. Na een paar dagen merkt u dat de klachten die met de infectie gepaard gaan, afnemen.

Het virus wordt niet gedood en blijft in het lichaam aanwezig en kan opnieuw klachten geven.

Infecties met virussen

Bij personen met een verminderde weerstand kan contact met virussen veel sneller een ernstige infectie veroorzaken dan bij gezonde personen. Een verminderde weerstand treedt bijvoorbeeld op bij mensen met HIV en aids, na transplantaties en bij behandeling van leukemie. Om infecties met virussen te voorkomen kan uw arts aciclovir voorschrijven.

2. Op welke bijwerkingen moet ik letten?

Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De belangrijkste bijwerkingen zijn huiduitslag en maagdarmklachten.

Soms

• U kunt last krijgen van maagdarmklachten: misselijkheid of braken, diarree en buikpijn. Raadpleeg uw arts als u hier veel last van heeft.
• Hoofdpijn.

Zelden

• Vermoeidheid en slaperigheid.
• Duizeligheid, verwardheid, onrust en trillen. Deze bijwerkingen gaan over als u stopt met het middel.
• Overgevoeligheid voor dit middel. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Gebruik dit middel dan niet meer. Zeer zelden treedt een ernstige overgevoeligheid op. Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan benauwdheid of een opgezwollen gezicht. In beide gevallen mag u dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor aciclovir. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel niet opnieuw krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

3. Heeft dit middel een wisselwerking met andere medicijnen?

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

• Het afweeronderdrukkende middel ciclosporine (Neoral, Sandimmune). De combinatie kan schadelijk zijn voor de nieren. Uw arts zal uw nierwerking extra controleren.
• Aciclovir versterkt de bijwerking van het HIV-middel indinavir (Crixivan) op de nieren. Raadpleeg uw arts.

4. Als ik dit middel gebruik, mag ik dan...

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.

5. Kan ik dit middel gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Over de veiligheid van dit middel tijdens de zwangerschap is nog weinig bekend. Meld het in elk geval aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of binnenkort wilt worden.

Bij een herpes genitalis infectie zal uw arts toch aciclovir voorschrijven, omdat een infectie gevaarlijk kan zijn voor het ongeboren kind. Bovendien is er van alle antivirale middelen over aciclovir het meeste bekend over gebruik tijdens zwangerschap. Tot nu toe zijn geen aangeboren afwijkingen waargenomen, maar meer gegevens zijn nodig om zeker te weten dat het middel helemaal veilig is.

Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Het komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk terecht. Tot nu toe zijn geen bijwerkingen gezien bij kinderen waarvan de moeder borstvoeding gaf en aciclovir gebruikte, maar meer gegevens zijn nodig om zeker te weten dat het middel helemaal veilig is.

6. Hoe moet ik dit middel gebruiken?

Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Wanneer?
U kunt dit middel zowel voor, tijdens als na het eten innemen. Eventueel kunt u het mengen met voedsel. Verdeel de doses zo goed mogelijk over 24 uur. Zo zorgt u voor een constante hoeveelheid werkzame stof in het lichaam; dit is nodig voor een optimaal resultaat.

Hoe lang?
Een kuur duurt meestal vijf tot zeven dagen. Uw arts bepaalt de duur aan de hand van de ernst van de infectie. Houdt u er rekening mee dat u de kuur niet mag onderbreken en geheel moet afmaken. Ook al zijn de infectieverschijnselen al vóór afloop van de kuur verdwenen.

Als u aciclovir krijgt om een steeds terugkerende herpes genitalis-infectie te voorkomen, kan uw arts het voor een aantal maanden tot jaren voorschrijven.

7. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?

Bij een kuur: de vergeten dosis moet u alsnog zo snel mogelijk innemen. Duurt het minder dan één uur voordat u de volgende dosis moet innemen? Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema. De vergeten dosis neemt u aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt. Maakt u wel de volledige kuur af!

Om een terugkerende infectie te voorkomen: als u het middel gebruikt om een infectie te voorkomen is het belangrijk dit middel consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:

• als u dit middel twee keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla de vergeten dosis dan over.
• als u dit middel drie of vier keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla de vergeten dosis dan over.

8. Kan ik zomaar met dit middel stoppen?

Nee, maak de kuur af. Als u de kuur niet afmaakt, is het virus waarschijnlijk nog actief en kunt u opnieuw geïnfecteerd raken.

Als u allergische reacties of ernstige bijwerkingen krijgt, moet u wel stoppen met de kuur. Neem in dat geval direct contact op met uw arts.

Laatste herziening: 3-2-2006

Deze tekst is opgesteld door het Wetenschappelijk Instituut Nederlandse Apothekers (WINAp). Deze tekst is gebaseerd op de bijsluiter van het beschreven geneesmiddel en op andere, wetenschappelijke bronnen. De officieel geregistreerde gegevens van dit middel bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen vindt u op: www.cbg-meb.nl.

Bron: apotheek.nl